Pokazywanie postów oznaczonych etykietą kryterium oceny. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą kryterium oceny. Pokaż wszystkie posty

czwartek, 10 grudnia 2015

Teksty próbne dla tłumaczy cz. 3

Prezentujemy kolejne teksty próbne, które Zamawiający z branży technicznej oceniał przed dokonaniem wyboru najlepszej oferty:



Kolejne teksty od tego samego Zamawiającego:


Przyjęło się, że stosowanie mostów żeliwnych jest mniej opłacalne od staliwnych, ewentualnie wykonanych ze stali zgrzewnej (stal kuta) lub zespolonych. Środnik blachownicowej podłużnicy, stanowiącej ruszt, połączony jest z poprzecznicą za pomocą kątowników i nitów, przy czym kątowniki te są naginane na kątowniki półek dolnych podłużnic. Górne kątowniki podłużnicy dochodzą tylko do kątowników przytwierdzających jej blachę pionową, a górne pasy podłużnic, znajdujących się z obydwu stron poprzecznicy, są połączone ponad poprzecznicą krótką blachą poziomą, zabezpieczającą poziome nity, łączące profile z poprzecznicami, przed odrywaniem główek nitów. Żebra podłużne łączone są tężnikiem podłużnicowym, a dźwigary tzw. zwiatrowaniem dolnym w przypadku mostów z jazdą dołem. 
W mostach wantowych największe siły koncentrują się w pylonach, na które przekazywane są z cięgien mocowanych za pomocą zakotwień czynnych do pomostu. Łożyska garnkowe rozkładają obciążenia zmienne z pomostu na ławę podłożyskową, a stąd na korpus podpory i fundament pośredni.


   Remont cząstkowy nawierzchni jest zespołem zabiegów technicznych, wykonywanych na bieżąco lub w przypadku natychmiastowych potrzeb naprawczych, związanych z usuwaniem uszkodzeń nawierzchni zagrażających bezpieczeństwu ruchu, jak również obejmuje zabiegi na małych powierzchniach, hamując proces powiększania się powstałych uszkodzeń.
Ze względu na sposób transportu i wbudowania mieszanki, rozróżnia się remonty cząstkowe masą na gorąco przy użyciu termosów, grysami i emulsją przy użyciu specjalistycznego remontera, oraz masą na zimno poprzez układanie ręczne masy workowanej. Wykonując remont masą na gorąco często wbudowuje się mieszankę pochodzącą z mobilnych recyklerów.


Przygotowanie uszkodzonego miejsca do remontu cząstkowego (ubytku, wyboju lub obłamanych krawędzi nawierzchni itp.) należy wykonać bardzo starannie przez:
pionowe obcięcie (najlepiej diamentowymi piłami tarczowymi) krawędzi uszkodzenia na głębokość umożliwiającą wyrównanie jego dna, nadając uszkodzeniu kształt prostej figury geometrycznej np. prostokąta, alternatywnie frezowanie, 
usunięcie luźnych okruchów nawierzchni,
usunięcie wody, doprowadzając uszkodzone miejsce do stanu powietrzno-suchego, dokładne oczyszczenie dna i krawędzi uszkodzonego miejsca luźnych ziarn grysu, żwiru, piasku i pyłu.

poniedziałek, 7 grudnia 2015

Przyjęcia zlecenia w 3 godziny

Najczęstszą formą udzielania zleceń przez Zamawiającego jest kontakt mailowy, czyli wysłanie tekstu do przetłumaczenia mailem. Ale tak naprawdę czas dla biura tłumaczeń biegnie od chwili, w której potwierdzi ono przyjęcie zlecenia.


Jak widać są Zleceniodawcy, dla których czas potwierdzenia przyjęcia zlecenia nie może być dłuższy niż 3 godziny. A startując w przetargu trzeba określić deklarowany czas reakcji - czyli potwierdzenia przyjęcia zlecenia. Inny przykład:


czwartek, 3 grudnia 2015

Teksty próbne dla tłumaczy cz. 2

Jeden z Zamawiających z branży edukacyjnej przy wyborze najlepszej oferty kierował się przede wszystkim jakością tłumaczenia tekstów próbnych. Każda oferta mogła dostać aż 80 pkt za jakość dostarczonego tłumaczenia i tylko 20 za cenę. Pod uwagę brane były następujące kryteria oceny:


Zamawiający podał również teksty próbne do przetłumaczenia:


Teksty próbne
Tekst nr 1 (EN-PL)
Countries administer national tests in foreign languages for a variety of purposes which have been divided into two main categories in this report.
In the first group, the national tests summarise students’ achievements at the end of a school year or an educational stage, prior to taking formal decisions about their future education. The results of the tests are used to award certificates or to inform important decisions concerned with progression such as moving from one year to the next, streaming, selection for higher education courses or institutions, etc. Tests belonging to this group are referred to as 'high-stakes tests for students'.
The main purpose of the second group of tests is to evaluate the performance of the education system as a whole, or the performance of schools or individual students, in order to inform improvements in teaching and learning. These tests have no formal consequences for student progression and are therefore often referred to as 'low-stakes tests for students'.
Tekst nr 2 (EN-PL)
In 2006, the Council of Europe conducted a survey to collect information on the use of the framework at national level in the then 46 members of the Council of Europe. The results of the survey, published in 2007, show that the CEFR has had a major impact on language education. With respect to the planning and development of curricula, teacher education and testing, this influence has not been the same in all countries though.
Respondents emphasise that some elements of the CEFR (the learner-centred action-oriented approach, the lifelong learning concept, the ways to diversify the languages on offer and the promotion of plurilingualism and pluriculturalism) are mostly used to plan and develop curricula. In the area of teacher education, the levels, scales and descriptors were found to be particularly useful. With regard to testing, a shared recognition scheme for qualifications and a single reference system enabling a clear communication of learning objectives and achievements are seen as huge benefits for the community of language learners. The main issues of concern highlighted by respondents are: the need to define additional sublevels to the six-level scale, the lack of precision in some descriptors, and the difficulty in linking tests to the CEFR.

Tekst nr 3 (EN-PL)
The European Commission has long supported the development of entrepreneurship education. In its 2012 Communication 'Rethinking Education: Investing in skills for better socio-economic outcomes' it emphasizes transversal skills and particularly entrepreneurial skills and recommends that: "Member states should foster entrepreneurial skills through new and creative ways of teaching and learning from primary schools onwards, alongside a focus from secondary to higher education on the opportunity of business creation as a career destination. Real world experience, through problem-based learning and enterprise links, should be embedded across all disciplines and tailored to all levels of education. All young people should benefit from at least one practical entrepreneurial experience before leaving compulsory education." The Entrepreneurship 2020 Action Plan, published in 2013, identified entrepreneurial education as one of three areas for immediate intervention.

Tekst nr 4 (PL-EN)
W szkołach ogólnodostępnych, za zgodą organu prowadzącego, można zatrudnić dodatkowo nauczycieli posiadających kwalifikacje w zakresie pedagogiki specjalnej, w celu współorganizowania kształcenia uczniów niepełnosprawnych. Dyrektor przedszkola lub szkoły, uwzględniając indywidualne potrzeby rozwojowe i edukacyjne oraz możliwości psychofizyczne uczniów niepełnosprawnych wskazuje zakres zadań nauczycieli zatrudnionych dodatkowo, zajęcia przez nich prowadzone oraz zajęcia, w których nauczyciele ci uczestniczą, uwzględniając potrzeby uczniów niepełnosprawnych, określone m.in. w zaleceniach zawartych w orzeczeniach o potrzebie kształcenia specjalnego, co przyczynia się do osiągania przez nich optymalnych efektów kształcenia.

Tekst nr 5 (PL-EN)
W Polsce w literaturze przedmiotowej w odniesieniu do dzieci i młodzieży  nie kontynuującej nauki używany jest często termin "drop out" (uczniowie wypadający z systemu edukacji) określający dzieci i młodzieży porzucające szkoły w wieku objętym trwaniem obowiązku szkolnego, tzn. od 7 do 18 roku życia. Badanie „Skala i powody wypadania uczniów z systemu edukacji w Polsce. Raport z badań odpadu szkolnego na terenie 32 gmin” wyodrębnia cztery grupy uczniów określanych terminem „school dropout”:
1) naturalny odpad szkolny - przyczyny wypadania uczniów z systemu to głównie śmierć, wypadki, samobójstwa czy ciężkie urazy;
2) pozorny odpad szkolny - przyczyną wypadania są wyjazdy na stałe lub na długie okresy czasu; uczeń może powrócić do systemu i/lub wejść do innego jego segmentu (np. ukończyć szkołę w innej miejscowości w kraju albo za granicą);
3) właściwy odpad szkolny - stanowiliby ci uczniowie, którzy weszli do systemu i z różnych przyczyn z niego wypadli nie dochodząc do VI klasy szkoły podstawowej albo do III klasy gimnazjum;
4) potencjalny odpad szkolny - uczniowie pozostający w systemie edukacji, lecz co do których istnieje duże prawdopodobieństwo, iż nie dotrą do poziomów kształcenia wykraczających poza obowiązek szkolny.

wtorek, 1 grudnia 2015

Może być coś gorszego niż najniższa cena

Tyle mówi się o tym, by odejść od sytuacji, kiedy o wygraniu przetargu decyduje wyłącznie najniższa cena. Myśli się przy tym, że często najniższa cena oznacza również najniższą jakość. W związku z tym by znaleźć dobrą korelację pomiędzy ceną a jakością coraz częściej wpływ na wybór Oferenta mają dodatkowe czynniki jak np. doświadczenie, referencje itp. Jednak niektórzy chyba opacznie rozumieją odejście od jedynego kryterium wyboru według ceny. Pewien Zamawiający pomyślał, że skoro nie tylko cena ma się liczyć, to niech liczy się również usługa bez ceny czyli za darmo!!!!!


poniedziałek, 30 listopada 2015

Minimum 38 stron dziennie

Wśród wymagań dotyczących Oferentów mogą być też takie, które dotyczą szybkości i wydajności tłumaczenia. Jeżeli Zamawiającemu zależy na tym, by w możliwie krótkim czasie przetłumaczyć możliwie dużo stron, może on określić odpowiednie wymogi w ogłoszonym przez siebie przetargu.


W powyższym przykładzie widać, że cena oferty stanowi maksymalnie 50%, natomiast drugie 50% punktów można otrzymać za zadeklarowanie największej liczby stron, jakie Oferent jest w stanie przetłumaczyć i dostarczyć Zamawiającemu w ciągu 24 godzin. Przy czym Zamawiający określił minimum, jakiego oczekuje od Oferentów czyli 38 stron dziennie.

środa, 7 października 2015

Teksty próbne dla tłumaczy cz. 1

Poniżej próbki dwóch tekstów do przetłumaczenia na język angielski przygotowanych przez Zamawiającego. Zamawiający brał pod uwagę jakość tłumaczenia tych próbek jako jeden z kryteriów wyboru Wykonawcy.

część A

O projekcie Zbudowana przez nas infrastruktura informatyczna ma ułatwiać współpracę sektora gospodarki ze sferą nauki. Aby osiągnąć ten cel, zidentyfikujemy innowacyjne potrzeby przedsiębiorstw, które wymagają prowadzenia prac badawczo-rozwojowych. Co najważniejsze, nasze systemy umożliwią wydobywanie informacji z różnych źródeł. Następnie wytworzą wiedzę przydatną środowisku naukowemu do zrozumienia procesów zachodzących w innowacyjnej gospodarce oraz do odpowiedniego planowania prac badawczych. Takie podejście jest zasadne, ponieważ – jak wynika z analiz – skuteczna współpraca naukowców i przedsiębiorców oraz znajdowanie zastosowań rynkowych dla wyników prac B+R to wciąż w Polsce obszary, w których liczyć się trzeba z wieloma przeszkodami.

Inventorum składać się będzie z następujących bloków informacyjnych:
• Innowacyjne firmy
• Kapitał intelektualny przedsiębiorstw
• Rynki dla innowacyjnych produktów
• Eksperci i recenzenci
• Konferencje

Dzięki tym narzędziom możliwe będzie prognozowanie potrzeb współpracy gospodarki ze sferą badawczo-rozwojową, diagnozowanie potencjału wiedzy sektora polskiego biznesu oraz poszukiwanie potencjalnych obszarów zastosowań. Użytkownik będzie mógł znaleźć ekspertów i współpracowników do swoich projektów, a także wyszukiwać interesujące konferencje i spotkania naukowe.

Przedsiębiorcy i naukowcy znajdą odpowiedzi na następujące dylematy:

Przedsiębiorca:
• jestem niekonkurencyjny i chcę dowiedzieć się, w co warto inwestować.
• potrzebuję biznesowego lub naukowego partnera do projektu.
• mam wątpliwości, czy i gdzie znajdę rynki dla mojego produktu.
• chcę dotrzeć do eksperta, który rozwiąże mój problem technologiczny.
• szukam recenzenta, który oceni mój projekt.
• chcę dowiedzieć się, jaki potencjał badawczy ma określona uczelnia, region, kraj.
• szukam pracowników o najwyższych kwalifikacjach.
• poszukuję informacji o konferencjach naukowych z mojej dziedziny.
• zamierzam dotrzeć do jak największej liczby odbiorców mojej konferencji.

część B

<template code="ui.mail.password.reset" subjectPl="Informacja z systemu Inventorum"
html="true">
 <pl>
 <![CDATA[
 <!DOCTYPE html>
 <html>
 <head>
 <meta content="text/html; charset=UTF-8" http-equiv="Content-Type">
 </head>
 <body>
 Anonimowy użytkownik Internetu (używający komputera o numerze IP ${ip}) zażądał
w dniu ${date} zmiany hasła do konta ${name} w systemie Inventorum, którego
właścicielem jest właściciel skrzynki pocztowej ${email}<br/>
 Jeżeli nie występowałeś z takim żądaniem, po prostu zignoruj ten list, hasło do konta
pozostanie bez zmian. Jeżeli rzeczywiście chcesz zmienić hasło, wykonaj krok 2 operacji i
<a href="${url}">potwierdź swoją decyzję klikając w ten link</a>. Jeżeli masz kłopoty z
wywołaniem powyższego linku, skopiuj do przeglądarki poniższy tekst i naciśnij Enter:
 <br/>
 ${url}<br/>
 Z poważaniem,<br/>
 Zespół Inventorum
 <br/><br/><br/>
 </body>
 </html>
 ]]>
 </pl>

</template>

ui.person.profile.photo = Zdjęcie profilowe
ui.person.profile.title = Określ tytuł lub stopień
ui.person.profile.title.description = Szczegóły dotyczące tytułu/stopnia
ui.person.profile.title.placeholder = Jeżeli chcesz, żeby twoje dane zostały zaktualizowane
albo zapisane w bazie danych Nauka Polska to uzupełnij je o informacje : tytuł pracy,
recenzenci i promotorzy, data wszczęcia postępowania, instytucja nadająca stopień/tytuł
naukowy, data nadania tytułu/stopnia naukowego, dziedzina/dyscyplina nauki, w której
został nadany stopień/tytuł.
ui.person.profile.func.remove.header = Usuwanie funkcji
ui.person.profile.func.remove.description = Czy na pewno chcesz usunąć tę funkcję
innowacji?
ui.person.profile.employment.remove.header = Usuwanie zatrudnienia
ui.person.profile.employment.remove.description = Czy na pewno chcesz usunąć to
zatrudnienie?
ui.person.profile.edit.role = Zmiana stanowiska
ui.person.profile.mismatchWithBWNP.byBwnpId = W systemie Nauka Polska osoba z
identyfikatorem %s posiada różniące się dane: <ul>%s</ul> Czy pomimo różnic chcesz
zapisać wprowadzone dane?
ui.person.profile.mismatchWithBWNP.byPesel = W systemie Nauka Polska osoba z PESELEM
%s posiada różniące się dane: <ul>%s</ul> Czy pomimo różnic chcesz zapisać
wprowadzone dane?



środa, 8 lipca 2015

Zamówienie z wolnej ręki

"Zamówienie z wolnej ręki" to wyjątkowy tryb udzielenia zamówienia. Nie jest to oficjalne ogłoszenie przetargu, w którym startować może każdy. Nie jest to więc tryb uwzględniający konkurencyjność ofert i oferentów. Na zamówienie z wolnej ręki Zamawiający zdecydować może się tylko w wyjątkowych przypadkach. Najczęściej jest to sytuacja, kiedy zamówienie w sposób rzetelny i terminowy wykonać może tylko jeden Wykonawca. Oczywiście Zamawiający musi mieć twarde argumenty, że tak jest naprawdę. W przypadku tłumaczeń najczęściej chodzi o firmę, która wygrała przetarg w postępowaniu przetargowym, ale Zamawiający ma dodatkowe zlecenie, które powinno lub musi wykonać to samo biuro tłumaczeń lub tłumacz. Ofertę Wykonawcy zastępują wówczas pertraktacje, mające na celu wspólne ustalenie warunków wykonania Zlecenia.



W powyższym przykładzie chodzi o tłumaczenia w języku dari (perskim) dla Wojska Polskiego. Zamawiający wybór trybu z wolnej ręki uzasadnił niemożliwością terminowej realizacji zadania w przypadku zastosowania klasycznego przetargu. Dlatego zamówienie skierował tylko do jednego Wykonawcy, z którym ustalił cenę wykonania zlecenia.

środa, 1 kwietnia 2015

Sprzęt wliczony w tłumaczenie ustne

Jednym z błędów osób organizujących przetargi na tłumaczenia jest niewyszczególnienie wynajmu sprzętu do tłumaczeń symultanicznych, a w zamian za to wliczenie go w cenę godziny tłumaczenia ustnego. Pozornie takie rozwiązanie wydaje się korzystne dla organizującego przetarg, gdyż ma mniej parametrów do oceny i nie musi precyzować o jaki sprzęt chodzi, w jakiej ilości itp. Interesuje go tylko dobre wykonanie tłumaczenia, a jeżeli trzeba to z odpowiednim sprzętem. Jednak dla biura tłumaczeń takie wrzucenie wszystkiego do jednego worka musi rodzić pytania o to, jak wycenić godzinę czy blok tłumaczenia ustnego, tym bardziej jeżeli zawieramy umowę czasową, a nie na konkretne wydarzenie tłumaczeniowe. Najlepszym rozwiązaniem jest wtedy zwrócenie się do Zamawiającego z prośbą o wyjaśnienia.


Niestety odpowiedź nie zawsze będzie satysfakcjonująca. Już sam fakt połączenia tłumaczenia ze sprzętem świadczył o pewnej niewiedzy Zamawiającego, który chciał iść na skróty. A odpowiedź, z której wynika że w cenę tłumaczenia należy wliczyć 1 lub 2 kabiny oraz 6 do 50 słuchawek/multifonów niewiele pomaga Oferentowi w skalkulowaniu atrakcyjnej ceny. To czy weźmiemy udział w przetargu czy nie, i jak skalkulujemy cenę (raczej maksymalnie niż minimalnie) zależy już od nas, bo Oferent bardziej nam nie pomoże. Powinien on jednak lepiej przemyśleć strukturę zamówienia i precyzyjniej określić swoje potrzeby.

Biuro tłumaczeń nie chcąc dokładać do realizowanych tłumaczeń skalkuluje cenę uwzględniając maksymalne wartości. Taka cena nie będzie oczywiście korzystna dla Zamawiającego, który jest w stanie jeszcze w umowie zaznaczyć pewną opcję:


Zamawiający może określić kto zapewnia sprzęt czy biuro tłumaczeń czy Zamawiający zapewne korzystając z innego przetargu wyłącznie na sprzęt. To rozwiązanie jest neutralne dla biura tłumaczeń jeżeli cena za wynajem sprzętu określona jest osobno. Jeżeli jednak nie, to Zamawiający każdorazowo musi sobie kalkulować co mu się bardziej opłaca. Tak czy inaczej szkoda czasu i nerwów - lepiej od razu dobrze zdiagnozować swoje potrzeby i właściwie przeprowadzić przetarg.

poniedziałek, 2 lutego 2015

Niestarannie przygotowana oferta

Standardowym wymogiem Zamawiającego jest konieczność przygotowania Wykazu usług z ostatnich 2-3 lat spełniających wymogi zamówienia i oczywiście dołączenia do Wykazu poświadczeń ich rzetelnego wykonania. Całość wydaje się prosta, jednak jak zawsze wymagana jest duża staranność przy kompletowaniu Wykazu i stosownych dokumentów. Poniższy przykład ilustruje niezgodność Wykazu usług z dołączonymi zaświadczeniami ich rzekomego wykonania. Efektem tego braku staranności jest wykluczenie Oferenta z przetargu.


Zamawiający jak widać skrupulatnie porównał Wykaz usług i dołączone dokumenty mające poświadczać ich wykonanie. Jednak doszukał się wielu nieścisłości. Chodzi przede wszystkim o fakt, że w Wykazie usług zostały wymienione inne usługi niż wynikałoby to z dołączonych dokumentów. Nieścisłości dotyczą zarówno zakresu usług jak i dat ich wykonania. Oferent prawdopodobnie popełnił błąd i albo do Wykazu usług wpisał nie te usługi, które być powinny, albo dołączył nie te dokumenty, które powinien. Dodatkowo Oferent nie odpowiedział na wezwanie Zamawiającego do wyjaśnienia nieścisłości i tym samym sam wyeliminował się z przetargu.

środa, 14 stycznia 2015

Protokół z wyboru oferty

W przypadku przetargów, w których Zamawiający postanowił przyznawać punkty za poszczególne składowe części przetargu przydatnym może być sporządzenie protokołu z wyboru oferty.


Powyższy przykład ilustruje przetarg dotyczący tłumaczeń na 4 języki. Jednak każdy z języków podzielony został na 4 części składowe oferty: 1. cena tłumaczenia zwykłego 2. cena tłumaczenia przysięgłego 3. czas tłumaczenia zwykłego 4. czas tłumaczenia przysięgłego. Dało to w sumie aż 16 elementów, które podlegały punktacji i składały się na punktację końcową. W protokole mamy 10 Oferentów i ich pozycję w danym elemencie w znaczeniu 10 punktów - pierwsze miejsce, 1 punkt - miejsce ostatnie. Przy czym miejsca ex aequo punktowane było identycznie. Jak widać zwycięzca klasyfikacji końcowej otrzymał 150 punktów na 160 możliwych. Najgorszy wynik to 88. Przeliczanie ceny i czasu tłumaczenia na punkty pozwala Oferentowi łatwo i mechanicznie dokonać wyboru najlepszej dla siebie oferty, choć oczywiście waga tych punktów może być różna.

czwartek, 1 stycznia 2015

Droższe tłumaczenie na angielski


Zamawiający z reguły przyjmuje najniższą cenę jako kryterium wyboru najlepszej oferty. Może się jednak zdarzyć, że rodzaje poszczególnych tłumaczeń będą nieco inaczej punktowane czyli będą miały inną wagę:


W powyższym przykładzie cena oferty rozbita jest na dwa kryteria: cena za tłumaczenie na język angielski i cena na tłumaczenie z języka angielskiego. Zdecydowanie większą wagę Zamawiający nadał tłumaczeniom na język angielski, bo aż ponad dwukrotnie większą niż z języka angielskiego. Oznacza to, że walka o najniższą cenę całej oferty będzie toczyć się głównie w obrębie ceny za tłumaczenia na język angielski. Jest to szczególnie ważne dla Oferentów, którzy standardowo nie rozróżniają cenowo kierunku tłumaczeń, gdyż tak zbudowane kryteria zachęcają do zastosowania odmiennych cen i skupieniu się na cenie za tłumaczenia na język angielski

poniedziałek, 14 kwietnia 2014

Kryterium jakości

Zdecydowanie największa liczba przetargów posługuje się jedynie kryterium ceny przy wyborze najlepszej oferty. Czyli oferta, która spełniła wszelkie wymogi formalne i okazała się być najtańsza - wygrywa. Czasami jednak Zleceniodawcy wprowadzają kryterium jakości, które obejmuje ok. 30% punktów, jakie można uzyskać za złożoną ofertę. O ile jednak w przypadku ceny sprawa jest prosta i łatwo porównywalna, to kwestia jakości stanowi dużo większy problem.



Dlatego Zleceniodawca organizując przetarg musi określić również zasady, jakimi będzie się kierował oceniając kryterium jakości. Po pierwsze, aby móc oceniać jakość tłumaczenia Zleceniodawca musi przygotować próbki tekstów. Po drugie musi dokładnie wskazać ile punktów i za co można zdobyć przekazując próbne tłumaczenie. W praktyce chodzi oczywiście o "punkty karne" czyli punkty, które są odejmowane za występujące w tekście tłumaczenia błędy. Powyższy skan przedstawia przykład takiej punktacji.

piątek, 28 lutego 2014

Zbieraj referencje!

Standardową procedurą niemal w każdym przetargu jest żądanie Zamawiającego dostarczenia mu referencji lub protokołów odbioru usługi, które mają potwierdzać doświadczenie Wykonawcy i jego umiejętność podjęcia się zlecenia. Z reguły Zamawiający żąda dwóch-trzech takich zaświadczeń z ostatnich dwóch-trzech lat.

W powyższym przykładzie mamy jednak sytuację, kiedy ilość owych referencji może odegrać kluczową rolę przy ocenie oferty. Nie pozostaje nam nic innego, tylko zbierać referencje i protokoły - zawsze mogą się przydać.