Ile za tryb pilny?

Zamawiający w dwojaki sposób może określić stawkę, jaką Oferent oferuje za różnego rodzaju tryby tłumaczeń, weryfikację czy inne usługi. Najbardziej popularną formą jest bezpośrednie określenie stawki za daną usługę, którą wpisuje się w odpowiednią rubrykę formularza ofertowego. Czasami jednak Zamawiający inaczej podchodzi do takich usług i z góry zakłada, że usługi typu tłumaczenie w trybie pilnym czy ekspresowym obliczane będą jako procentowy dodatek do podstawowej kwoty za stronę tłumaczenia.

W powyższym przykładzie Zamawiający określił, że tryb pilny to zwiększenie o 25% kwoty podstawowej za 1 stronę tłumaczenia, tryb ekspresowy to większa stawka o 50%, natomiast weryfikacja tekstu to 25% stawki podstawowej.

Kiedy korekta jest tłumaczeniem

Podstawowym zadaniem tłumacza jest tłumaczenie tekstów czyli przekład z jednego języka na drugi. Zdarzają się jednak tacy Zamawiający np. placówki naukowe, których pracownicy władają względnie dobrze językiem obcym. Ich znajomość języka jest być może do bieżących kontaktów wystarczająca, jednak w przypadku poważniejszych tekstów zlecają oni korektę napisanych/przetłumaczonych przez siebie tekstów. To czy korekta takiego tekstu będzie prosta czy nie - zależy od jego jakości językowej. W przypadku kiepsko napisanego tekstu, jego korekta będzie uciążliwa i długotrwała. Korektor może mieć wrażenie, że łatwiej byłoby tekst przetłumaczyć niż go ulepszać.

Istnieje wtedy pytanie, kiedy korekta staje się już pracą równą niemal tłumaczeniu. Dobrze, kiedy Zamawiający zdaje sobie z tego sprawę i w umowie określi z Wykonawcą granicę pomiędzy korektą a tłumaczeniem. Jest to o tyle ważne, że korekta jest standardowo niżej wyceniana niż tłumaczenie.

Pamięć tłumaczenia

O tym, że startując w przetargu trzeba dokładnie czytać wzór umowy, niejednokrotnie już pisałem. Często w umowie znajdują się zapisy nie wyszczególnione w Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia.

Tylko w umowie zapisane jest żądanie Zamawiającego do wyeksportowania i przekazania mu zasobów pamięci tłumaczeniowych w formatach kompatybilnych z programami CAT. Nieczęsty to warunek Zamawiającego, ale podpisanie takiej umowy oznacza konieczność jego spełnienia.

Dojazd na miejsce tłumaczenia

W przypadku tłumaczeń ustnych, tłumacz musi dojechać na miejsce tłumaczenia. Jeżeli mieszka w tym samym mieście, to nie ma problemu. Czasami jednak musi on dojechać na miejsce tłumaczenia kilkanaście lub kilkadziesiąt kilometrów. Właściwe oszacowanie kosztów takiego tłumaczenia ważne jest dla wszystkich stron: dla Zamawiającego, dla tłumacza i dla biura tłumaczeń.

Z powyższego przykładu wynika, że Zamawiający pokrywa koszty dojazdu tłumacza dopiero od odległości 50 km od siedziby Zamawiającego. Aby rzetelnie oszacować wartość takiego dojazdu trzeba mieć dokładne dane o ilości tłumaczeń "wyjazdowych" i ich lokalizacji. Koszty 10 przejazdów na odległość 40 km tam i z powrotem będą wynikać z przebycia łącznie 800 km drogi czy to samochodem czy np. środkami lokomocji. Ani tłumacz, ani biuro tłumaczeń nie miałoby zamiaru finansować takich przejazdów z własnej kieszeni. A wrzucenie ich w koszty tłumaczenia będzie zależeć od ich ilości i lokalizacji.

Prościej jest w powyższym przykładzie z tłumaczeniami zlokalizowanymi powyżej 50 km od siedziby Zamawiającego, gdyż wtedy Zamawiający zgadza się na zastosowanie stawek wynikających z Rozporządzenia Ministra Infrastruktury, które są z góry wiadome.

Dojazd trzeba wliczyć w cenę

W przypadku tłumaczeń ustnych obecność jednego lub więcej tłumaczy na miejscu tłumaczenia jest niezbędna. Oznacza to zawsze konieczność dojazdu tłumaczy do miejsca swojej pracy. Zdarza się czasami, że tłumacze mogą "zabrać się" z osobami, których wystąpienia będą tłumaczyć, częściej jednak organizacja i opłata za dojazd na miejsce tłumaczenia leży po stronie tłumacza i/lub biura tłumaczeń.

To samo dotyczy pobytu na miejscu, który trwać może czasami dwa lub więcej dni. Dla biura tłumaczeń przygotowującego ofertę rodzi to konieczność wkalkulowania w cenę tłumaczenia również tych dodatkowych kosztów. Jeżeli miejsce pracy tłumaczy jest w mieście/miastach, w których dane biuro dysponuje tłumaczami ustnymi z danego języka to problem w zasadzie nie istnieje, bo wszystko jest na miejscu. Jeżeli jednak tłumacze muszą gdzieś dojechać i tam przenocować - to oczywiście niezbędnym jest dobra logistyka i wcześniejsza analiza kosztów dodatkowych. Niewłaściwe oszacowanie tych kosztów może fatalnie odbić się na ofercie (może być dużo droższa od konkurencyjnych ofert), na realizacji zamówienia (zbyt późna logistyka i analiza kosztów może negatywnie odbić się na tłumaczach lub Zamawiającym) lub na potencjalnych zyskach (niedoszacowanie kosztów dodatkowych może spowodować brak zysku i inne wynikające z tego kłopoty).

Gwarancja na tekst

Poświadczenie odbioru i akceptacji usługi tłumaczeniowej przez Zamawiającego stwierdza najczęściej protokół odbioru. Jego wystawienie oznacza przyjęcie tłumaczenia i jego akceptację w takiej formie, w jakiej zostało dostarczone. Jednak nim Zamawiający wystawi protokół odbioru może mieć różnego rodzaju uwagi do całości usługi tłumaczenia. W przypadku tłumaczeń pisemnych uwagi te najczęściej dotyczą kwestii samego tłumaczenia, jego jakości, poprawności merytorycznej, gramatycznej, stylistycznej itp. W umowie pomiędzy Zamawiającym a Wykonawcą istnieje z reguły zapis, że Wykonawca dokona poprawek w swoim tłumaczeniu na życzenie/żądanie Zamawiającego.

Czasami jednak, jak w powyższym przykładzie, Wykonawca zgodzić musi się aż na 6 miesięczny okres, w którym będzie dokonywał ewentualnych poprawek w tłumaczeniu. W tym wypadku specyfika tłumaczenia polega na tym, że jego praktycznego odbioru dokonują wyżej wspomniane "czasopisma zagraniczne", a nie sam Zamawiający. Dla Zamawiającego taki układ jest wygodny, choć zapewne również niezbędny, by autor-wykonawca tłumaczenia mógł nanieść niezbędne poprawki, jednak dla Wykonawcy może znacznie wydłużyć cały proces realizacji tego tłumaczenia, czego musi być świadomy.

Jaka stawka za duplikat?

Zlecający tłumaczenie przysięgłe może potrzebować więcej kopii takiego tłumaczenia. Dodatkowe egzemplarze tłumaczenia przysięgłego to inaczej poświadczona kopia tłumaczenia, odpis tłumaczenia lub właśnie duplikat. Stawki za duplikaty tłumaczenia przysięgłego nie są uregulowane w Rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości w sprawie wynagrodzenia za czynności tłumacza przysięgłego. Oznacza to, że tłumacze wykonując duplikat tłumaczenia na żądanie sądu, prokuratora, Policji lub organów administracji publicznej nie mogą żądać z tego tytułu zapłaty.

Jednak praktyka w kontaktach z podmiotami gospodarczymi (biura tłumaczeń, firmy) lub klientami indywidualnymi jest bardziej korzystna dla tłumaczy przysięgłych. Z reguły stawka określona jest procentowo pomiędzy 10 a 50%. Co prawda w przypadku przetargów nie ma co liczyć na połowę stawki podstawowej, ale 20% to więcej niż nic.

Zabezpieczenie wykonania umowy

Zdarza się, że Zleceniodawca oprócz różnych innych form zabezpieczenia się przed ewentualnymi błędami w tłumaczeniu, żąda jeszcze przed rozpoczęciem zadania konkretnego zabezpieczenia finansowego. Pisaliśmy o tym już w poście: Bat na Wykonawcę? Na szczęście tego typu warunki występują bardzo rzadko.

Warto jednak pamiętać, że zabezpieczenia tego typu, o ile Zamawiający nie zastrzega sobie inaczej, mogą być wnoszone nie tylko w pieniądzu, ale również i w innych formach. Informuje o tym powyższy przykład odpowiedzi Zamawiającego na pytanie Oferenta.

Odwołanie tłumaczenia

Zdarzyć się oczywiście może, że tłumaczenie ustne zostanie odwołane. Sytuację taką przewidują czasami również Zamawiający, którzy w umowie zastrzegają sobie do tego prawo. Jednak umowa konstruowana jednostronnie ma na celu ochronę jedynie Zamawiającego.

Z powyższego przykładu jasno wynika, że tłumaczenie ustne wcześniej umówione na np. godzinę 9.00 może zostać odwołane nawet do godziny 21.00 dnia poprzedniego bez ponoszenia przez Zamawiającego żadnych kosztów. Odwołanie takiego tłumaczenia po godz. 21.00 oznacza zadośćuczynienie dla tłumacza w wysokości jednogodzionowej stawki. Kompletnie nie bierze się pod uwagę faktu, że tłumacz musi się przygotować do tłumaczenia, że musi dojechać, że rezerwuje czas dla danego Zamawiającego, być może odwołując inne tłumaczenia.

Tłumacz musi być właściwie ubrany

Tłumacze ustni realizują swoje zadania w różny sposób, zależnie od charakteru spotkania i wymagań Zleceniodawcy. W kontekście odpowiedniego stroju tłumacza ważnym jest fakt, czy będzie on tłumaczył schowany w kabinie czy na przykład na scenie danego wydarzenia. A może też zdarzyć się sytuacja mieszana, kiedy tłumacz tłumaczy zarówno kabinowo jak i konsekutywnie na scenie. Bezdyskusyjnym jest fakt, że każda sytuacja wymaga od tłumacza stroju godnie reprezentującego branżę tłumaczeniową jak również samego Zleceniodawcę czy Biuro Tłumaczeń.

Im wyższa ranga, specyficzny charakter spotkania lub wyższa wartość medialna wydarzenia Zleceniodawcy bardziej może zależeć na odpowiednim stroju tłumacza. Fakt ten może podkreślić w karach umownych umieszczonych w umowie. Warto ze Zleceniodawcą dokładnie określić co rozumie przez "odpowiedni strój", by nie było w tym względzie rozbieżnych ocen.

Bat na Wykonawcę?

Fakt, że Zamawiający całkowicie samodzielnie konstruuje umowę i dba wyłącznie o jednostronne zabezpieczenie realizacji zlecenia jest niekorzystne dla Wykonawcy. Startując do przetargu musi on złożyć deklarację, że akceptuje postanowienia przedstawionej umowy.
Oczywiście umowę trzeba zawsze dokładnie przeczytać, tym bardziej że mogą znaleźć się tam informacje niezwykle ważne dla Wykonawcy, a niepublikowane w SIWZ.

5% w przypadku 5000 to 250 zł. Jednak w przypadku 100 tys to 5 tys, a przy 2 mln Wykonawca musi zamrozić aż 100 tys zł. I to z góry, bez względu na to jak wysoką jakość świadczy Wykonawca. A przecież w umowie i tak wyszczególnione są kary za niewywiązanie się ze zobowiązania.

[KL]

Tłumaczenia także w niedziele i święta

Przygotowując się do przetargu trzeba naturalnie dokładnie przeczytać SIWZ czyli Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia. Ich integralną częścią jest umowa, którą Wykonawca zawrze z Zamawiającym. Ważnym jest jednak, by tę umowę dokładnie przeczytać, bo czasami znajdują się w niej postanowienia nigdzie indziej nie wymienione.

W powyższym fragmencie umowy mamy informację o tym, kiedy Zamawiający będzie mógł zamówić usługę tłumaczenia ustnego. Powyższe prawa Zamawiającego są niezwykle ważne w przypadku kalkulacji ceny przetargowej, gdyż naturalnym jest, że dostępność i gotowość do pracy tłumaczy ustnych w niedzielę i święta będzie znacznie bardziej ograniczona niż w dni robocze.

[KL]
[www.lemonbt.pl]